کشیدن دندان یا جراحی آن معمولاً با پایان یافتن درمان تمام نمیشود؛ مراقبتهای چند روز اول نقش مهمی در روند ترمیم زخم و جلوگیری از عوارض دارند. یک اشتباه ساده مثل تف کردن مکرر، استفاده از نی، مصرف سیگار یا دستکاری محل زخم میتواند لخته خون تشکیلشده روی محل جراحی را از بین ببرد و باعث خونریزی یا عارضهای مانند حفره خشک شود.
اگر بهتازگی دندان خود را کشیدهاید یا جراحی دندان عقل داشتهاید، در ادامه مهمترین مراقبتهایی را که باید از همان ساعات اول انجام دهید، به زبان ساده مرور میکنیم.
مراقبت های بعد از کشیدن دندان؛ ۲۴ ساعت اول
مهمترین هدف در روز اول، محافظت از لخته خون محل کشیدن دندان است. این لخته بخشی از روند طبیعی ترمیم زخم محسوب میشود. بعد از کشیدن دندان معمولاً یک گاز استریل روی محل قرار میگیرد. آن را با فشار ملایم و طبق مدت زمانی که دندانپزشک توصیه کرده نگه دارید. مقدار کمی خونابه در ساعات ابتدایی میتواند طبیعی میباشد. برخی از مهمترین اقدامات در 24 ساعت اول:
- در ۲۴ ساعت اول از قرقره کردن، تف کردن مکرر و شستوشوی شدید دهان خودداری کنید. این کار میتوانند لخته خون را جابهجا کنند.
- مصرف دخانیات و الکل، به خصوص در ساعات اولیه، میتواند روند ترمیم را مختل کرده و احتمال عوارضی مانند حفره خشک را افزایش دهد. به طور کلی بهتر است مصرف دخانیات و الکل در رروزهای ابتدایی، طبق دستور پزشک محدود و یا حذف شود.
- در ساعات ابتدایی بعد از جراحی، استراحت و پرهیز از ورزش و فعالیت شدید به کنترل خونریزی و تورم کمک میکند.
- در روز اول، غذاهای نرم، خنک یا ولرم انتخاب مناسبتری هستند. ماست، فرنی، پوره، سوپ ولرم و غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد ندارند، معمولاً انتخابهای راحتتری هستند.
- در ۲۴ ساعت اول از شستوشوی شدید دهان خودداری کنید و هنگام مسواک زدن، ناحیه جراحی را دستکاری نکنید.
- داشتن درد و یا حتی کبودی در ساعات اولیه طبیعی است. در صورت مشاهده این علائم استفاده از کمپرس سرد میتواند به کاهش تورم و ناراحتی کمک کند.
نکته مهم: برای نوشیدن مایعات، به هیچ عنوان از نی استفاده نکنید؛ مکش ایجادشده میتواند به محل لخته فشار وارد کند و یا لخته را جا به جا کند و باعث مختل شدن روند ترمیم زخم شود.
در روزهای بعد از کشیدن دندان چه باید کرد؟
بعد از گذشت ۲۴ ساعت، مرحله حساس اولیه تا حد زیادی پشت سر گذاشته شده است؛ اما محل کشیدن دندان هنوز در حال ترمیم است و باید مراقبت از آن ادامه پیدا کند. از این زمان به بعد، تمرکز اصلی روی تمیز نگه داشتن دهان، محافظت از محل زخم و جلوگیری از عفونت یا آسیب به بافت در حال ترمیم است.
- شستشو و بهداشت دهان در این مرحله اهمیت زیادی دارد. استفاده از محلول آب و نمک میتواند برای تمیز کردن محیط دهان گزینه مناسبی باشد.
- حتما از قرقره کردن شدید و یا تف کردن با فشار خودداری کنید؛ چرا که زخم هنوز به طور کامل ترمیم نشده است.
- بعد از روز اول، تنوع غذایی بیشتر میشود، اما همچنان خوردن غذاهای سفت و خیلی داغ، به هیچ وجه توصیه نمیشود.
- انجام دادن فعالیت های روزمره بلامانع است اما بهتر است انجام فعالیت های شدید ورزشی، تا بهبودی کامل زخم، محدود شود.
اگر درد یا تورم بهجای کاهش، بهطور قابلتوجهی بیشتر شود یا همراه با تب، ترشح چرکی، بوی بد مداوم یا مشکل در باز کردن دهان باشد، بهتر است محل جراحی توسط دندانپزشک بررسی شود.
آیا ورزش بعد از کشیدن دندان مشکلی دارد؟
در ۲۴ ساعت اول بعد از کشیدن دندان، بهتر است ورزش و فعالیت بدنی شدید را کنار بگذارید. افزایش ضربان قلب و فشار خون هنگام ورزش میتواند باعث شروع مجدد خونریزی یا افزایش تورم و درد محل جراحی شود. همچنین ورزش بعد از کشیدن دندان عقل، به دلیل وجود بخیه و حساس بودن محل جراحی، به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
بعد از گذشت ۲۴ ساعت، اگر خونریزی متوقف شده و حال عمومی شما مناسب است، میتوانید فعالیتهای سبک و روزمره را بهتدریج از سر بگیرید؛ اما برای ورزشهای سنگین، بدنسازی، دویدن یا فعالیتهایی که فشار زیادی به بدن وارد میکنند، بهتر است تا بهبودی کامل محل جراحی صبر کنید. اگر هنگام فعالیت احساس ضربان، درد یا خونریزی در محل کشیدن دندان داشتید، ورزش را متوقف کنید و تا بهبود بیشتر محل جراحی استراحت داشته باشید.
چند روز بعد از جراحی دندان عقل میتوان ورزش کرد؟
اینکه چند روز بعد از جراحی دندان عقل میتوان ورزش کرد، کاملا به نوع جراحی انجام شده بستگی دارد. اما اگر جراحی دندان عقل بدون عارضه انجام شده باشد:
- ورزش سبک: بعد از حدود ۲ تا ۳ روز میتوان بهتدریج شروع کرد، به شرطی که خونریزی، درد و تورم قابل توجه نداشته باشید.
- ورزش سنگین، بدنسازی، دویدن و تمرینات پرفشار: بهتر است حدود ۵ تا ۷ روز صبر کنید.
اما اگر جراحی پیچیده، همراه با بخیه یا خارج کردن دندان عقل نهفته بوده باشد، زمان بیشتری، اغلب 10 روز تا 2 هفته برای استراحت و انجام ندادن وزرش سنگین لازم است.
دلیل این محدودیت این است که فعالیت شدید میتواند فشار خون و جریان خون را افزایش دهد و باعث خونریزی مجدد، افزایش تورم یا تشدید درد شود. اگر هنگام شروع ورزش احساس ضربان در محل جراحی، خونریزی یا افزایش درد داشتید، ورزش را متوقف کنید و تا بهبودی کامل صبر کنید.
سوالات متداول مراقبت بعد از کشیدن دندان
تا چند ساعت بعد از کشیدن دندان نباید ورزش کرد؟
ورزش بعد از کشیدن دندان بهتر است تا چند روز بعد از جراحی به تعویق بیفتد؛ چرا که افزایش ضربان قلب و فشار خون، ممکن است باعث خونریزی مجدد از محل جراحی و یا درد و تورم در ناحیه جراحی شود.
چند ساعت بعد از کشیدن دندان گاز استریل را برداریم؟
معمولاً گاز استریل را باید حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه با فشار ملایم روی محل کشیدن دندان نگه داشت. بعد از این مدت، اگر خونریزی شدید وجود ندارد، میتوان آن را بهآرامی برداشت.
تا چند ساعت بعد از کشیدن دندان نباید چیزی خورد؟
بهتر است تا برطرف شدن کامل بیحسی چیزی نخورید؛ چون ممکن است بدون اینکه متوجه شوید لب، گونه یا زبان خود را گاز بگیرید. بعد از برطرف شدن بی حسی، خوردن غذاهای نرم و کمی خنک شده یا ولرم بلامانع است.
درد بعد از کشیدن دندان تا چند روز طبیعی است؟
مقداری درد و ناراحتی در روزهای ابتدایی طبیعی است، اما اگر درد شدید باشد یا پس از چند روز بیشتر شود، باید توسط دندانپزشک بررسی شود.
