در این شرح درمان، روند درمان بیماری ارائه می‌شود که با شکستگی بریج قدامی و ناتوانی در جویدن به مرکز ایمپلنت دیجیتال دکتر علی صفار مراجعه نمودند. پس از خارج کردن دندان‌های غیرقابل حفظ، ۱۰ ایمپلنت کاشته شد و با استفاده از پروتکل بارگذاری فوری، روکش موقت ثابت تنها ۴۸ ساعت پس از جراحی به بیمار تحویل گردید. درمان در نهایت با تحویل ۲۰ واحد روکش زیرکونیا به پایان رسید.
خلاصه‌ی کیس درمانی
| علت مراجعه | شکستگی بریج قدامی، اختلال شدید در عملکرد دندان‌ها و ناتوانی در جویدن |
|---|---|
| تشخیص | دندان‌های باقی‌مانده در هر دو فک غیرقابل حفظ (Hopeless) |
| جراحی | خارج کردن دندان‌های فک بالا و دندان‌های خلفی فک پایین؛ کاشت ۱۰ ایمپلنت (۶ ایمپلنت در فک بالا و ۴ ایمپلنت در ناحیه‌ی خلفی فک پایین) و اتصال اباتمنت‌های مولتی‌یونیت |
| ترمیم موقت | اسکن دیجیتال بلافاصله پس از جراحی و تحویل روکش موقت ثابت ۴۸ ساعت پس از جراحی (بارگذاری فوری) |
| دوره ترمیم | حدود سه ماه (استئواینتگریشن) |
| نتیجه نهایی | ۲۰ واحد روکش زیرکونیای مولتی‌لایر بر بار تیتانیومی، طراحی‌شده با CAD/CAM |
معرفی بیمار
بیمار با شکایت از شکستگی بریج قدامی، اختلال شدید در عملکرد دندان‌ها و ناتوانی در جویدن مناسب مراجعه نمودند. شکستگی بریج در ناحیه‌ی جلوی دهان، علاوه بر ایجاد مشکل عملکردی، بر ظاهر دندان‌ها و اعتمادبه‌نفس بیمار نیز تأثیر گذاشته بود.
ناتوانی در جویدن مناسب معمولاً انتخاب مواد غذایی را محدود می‌کند و در بسیاری از موارد بیمار را به استفاده‌ی یک‌طرفه یا ناقص از دندان‌ها وادار می‌سازد.
تشخیص: دندان‌های غیرقابل حفظ در هر دو فک
در ارزیابی بیمارانی که با شکستگی بریج و اختلال در جویدن مراجعه می‌کنند، بررسی معمولاً به ترمیم آسیب‌دیده محدود نمی‌شود و وضعیت تمامی دندان‌ها و بافت‌های نگهدارنده‌ی آن‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در بررسی‌های بالینی و تصویربرداری این کیس مشخص شد که دندان‌های باقی‌مانده در هر دو فک از نظر درمانی غیرقابل حفظ (Hopeless) هستند. با توجه به این وضعیت، بیمار کاندید بازسازی کامل دهان با ایمپلنت‌های دندانی شناخته شد.
دندان غیرقابل حفظ به دندانی گفته می‌شود که به‌دلیل تخریب گسترده، درگیری بافت‌های نگهدارنده یا از دست رفتن پشتوانه‌ی استخوانی، با روش‌های ترمیمی، درمان ریشه یا جراحی لثه پیش‌آگهی قابل‌قبولی ندارد. تلاش برای نگه داشتن چنین دندان‌هایی معمولاً نتیجه‌ی پایداری به همراه ندارد و ممکن است شرایط درمان‌های بعدی را دشوارتر سازد.
طرح درمان: بازسازی کامل دهان با بارگذاری فوری
با توجه به نیاز بیمار به بازگشت سریع عملکرد و پرهیز از یک دوره‌ی طولانی بی‌دندانی، طرح درمان بر اساس بازسازی کامل دهان با ایمپلنت و بارگذاری فوری (Immediate Loading) طراحی شد. هدف این بود که پس از کاشت ایمپلنت‌ها، در کوتاه‌ترین زمان ممکن یک پروتز موقت ثابت در اختیار بیمار قرار گیرد.
لازم به ذکر است که بارگذاری فوری برای همه‌ی بیماران قابل تعمیم نیست. امکان استفاده از این پروتکل به عواملی مانند کیفیت و حجم استخوان، ثبات اولیه‌ی ایمپلنت‌ها در زمان جراحی و وضعیت عمومی سلامت بیمار بستگی دارد و تصمیم نهایی پس از ارزیابی تخصصی گرفته می‌شود.
مراحل درمان
۱. خارج کردن دندان‌های غیرقابل حفظ
در گام نخست، دندان‌های باقی‌مانده‌ی فک بالا و دندان‌های خلفی فک پایین که قابلیت حفظ نداشتند خارج شدند. پس از آماده‌سازی محل‌های کاشت، مرحله‌ی کاشت ایمپلنت انجام گرفت.
۲. کاشت ۱۰ ایمپلنت و اتصال اباتمنت‌های مولتی‌یونیت
در این مرحله، ۶ ایمپلنت در فک بالا و ۴ ایمپلنت در ناحیه‌ی خلفی فک پایین کاشته شد. پس از قرارگیری ایمپلنت‌ها، اباتمنت‌های مولتی‌یونیت (Multi-Unit Abutment) به‌منظور ایجاد اتصال مناسب میان ایمپلنت‌ها و رستوریشن پروتزی به آن‌ها متصل شدند.
اطلاعات بیشتر : اباتمنت مولتی‌یونیت قطعه‌ای واسط است که روی ایمپلنت بسته می‌شود و معمولاً در ترمیم‌های چندواحدی و پیچ‌شونده به کار می‌رود. این قطعه امکان یکسان‌سازی سطح اتصال ایمپلنت‌ها را فراهم می‌کند تا ترمیم موقت و نهایی با تطابق مناسب روی چند ایمپلنت قرار گیرد.
۳. اسکن دیجیتال بلافاصله پس از جراحی
یکی از مراحل مهم این درمان، انجام اسکن دیجیتال داخل دهانی بلافاصله پس از جراحی بود. اطلاعات به‌دست‌آمده از اسکن برای طراحی و ساخت ترمیم موقت به کار رفت تا امکان بارگذاری فوری ایمپلنت‌ها فراهم شود. ثبت دیجیتال موقعیت ایمپلنت‌ها در همان روز جراحی، مسیر ساخت ترمیم موقت را کوتاه‌تر می‌کند و نیاز به قالب‌گیری سنتی را در این مرحله برطرف می‌سازد.
۴. بارگذاری فوری و تحویل روکش موقت ثابت
پس از تکمیل مراحل جراحی و آماده‌سازی دیجیتال، ایمپلنت‌ها وارد پروتکل بارگذاری فوری شدند و تنها ۴۸ ساعت پس از جراحی، روکش موقت ثابت به بیمار تحویل داده شد. به این ترتیب، بیمار بدون گذراندن یک دوره‌ی طولانی بی‌دندانی، در مدت کوتاهی پس از جراحی از یک بازسازی ثابت موقت بهره‌مند گردید.
در رویکرد بارگذاری فوری، که در اصطلاح رایج با عنوان ایمپلنت فوری نیز شناخته می‌شود، در مواردی که شرایط بالینی و ثبات اولیه‌ی ایمپلنت‌ها اجازه دهد، ترمیم موقت ثابت در فاصله‌ی کوتاهی پس از جراحی در اختیار بیمار قرار می‌گیرد.
۵. دوره‌ی استئواینتگریشن
پس از تحویل ترمیم موقت، دوره‌ی حدود سه‌ماهه‌ی استئواینتگریشن (جوش‌خوردن ایمپلنت با استخوان) طی شد تا شرایط لازم برای ساخت ترمیم‌های دائمی فراهم شود. در این دوره، استخوان به‌تدریج به سطح ایمپلنت متصل می‌شود و ایمپلنت به تکیه‌گاهی مستحکم برای ترمیم نهایی تبدیل می‌گردد. ترمیم موقت در این مدت عملکرد و ظاهر دندان‌ها را حفظ می‌کند، اما ساخت ترمیم نهایی پیش از تکمیل این دوره توصیه نمی‌شود.
۶. طراحی و ساخت روکش‌های نهایی با CAD/CAM
پس از تکمیل دوره‌ی ترمیم، روکش‌های نهایی با استفاده از فناوری CAD/CAM طراحی و ساخته شدند و اطلاعات دیجیتال مورد نیاز برای ساخت ترمیم نهایی در این مرحله به کار رفت. در طراحی دیجیتال، فرم دندان‌ها، روابط جویدن و هماهنگی ترمیم با ساختار کلی دهان پیش از آغاز ساخت روی نرم‌افزار بررسی و اصلاح می‌شود.
پس از نهایی شدن طرح، ترمیم با دستگاه‌های تراش دقیق (میلینگ) از بلوک‌های یکپارچه‌ی ماده‌ی مورد نظر ساخته می‌شود. این فرایند در ترمیم‌های چندواحدی که روی چند ایمپلنت قرار می‌گیرند، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تطابق دقیق و بدون فشار (Passive Fit) سازه با تمامی ایمپلنت‌ها، در توزیع متعادل نیروهای جویدن و دوام بلندمدت درمان نقش مؤثری دارد.
۷. تحویل ۲۰ واحد روکش زیرکونیا
در مرحله‌ی نهایی، ۲۰ واحد روکش برای بازسازی دندان‌های بیمار تحویل داده شد. روکش‌ها از زیرکونیای مولتی‌لایر ساخته شده و بر روی بار تیتانیومی قرار گرفتند. این ساختار، بازسازی نهایی ثابت و متکی بر ایمپلنت را برای بیمار فراهم کرد.
نتیجه‌ی درمان
نتیجه‌ی درمان، بازسازی کامل عملکردی و زیبایی دندان‌های بیمار بود. مهم‌ترین نتایج این درمان عبارت بودند از:
- بازسازی کامل عملکرد دندان‌ها و بهبود توانایی جویدن
- بازسازی زیبایی دندان‌ها و لبخند
- جایگزینی دندان‌های غیرقابل حفظ با ترمیم‌های ثابت بر پایه‌ی ایمپلنت
- استفاده از پروتکل بارگذاری فوری و تحویل روکش موقت تنها ۴۸ ساعت پس از جراحی
- جلوگیری از گذراندن یک دوره‌ی طولانی بی‌دندانی
- بازسازی نهایی با ۲۰ واحد روکش زیرکونیا
- رضایت بیمار از نتیجه‌ی نهایی درمان
جمع‌بندی کیس
این کیس نمونه‌ای از بازسازی کامل دهان با ایمپلنت و بارگذاری فوری در بیماری است که با شکستگی بریج قدامی و ناتوانی در جویدن مراجعه نمودند. پس از تشخیص غیرقابل حفظ بودن دندان‌های باقی‌مانده، دندان‌های فک بالا و بخش خلفی فک پایین خارج شدند و ۶ ایمپلنت در فک بالا و ۴ ایمپلنت در فک پایین قرار گرفتند. پس از اتصال اباتمنت‌های مولتی‌یونیت، اسکن دیجیتال بلافاصله پس از جراحی انجام شد و ۴۸ ساعت پس از جراحی روکش موقت ثابت به بیمار تحویل داده شد.
پس از دوره‌ی سه‌ماهه‌ی استئواینتگریشن، ترمیم نهایی با فناوری CAD/CAM طراحی و ساخته شد و ۲۰ واحد روکش زیرکونیای مولتی‌لایر متکی بر بار تیتانیومی به بیمار تحویل گردید. نتیجه‌ی نهایی، بازسازی عملکرد و زیبایی دندان‌ها بدون گذراندن یک دوره‌ی طولانی بی‌دندانی و با رضایت بیمار بود.
