در این شرح درمان، روند درمان خانم ۶۵ ساله‌ای ارائه می‌شود که با فوبیای شدید دندانپزشکی و شکستگی دندان‌های فک بالا به مرکز جراحی و کاشت ایمپلنت دکتر علی صفار، متخصص ایمپلنت دندان در زعفرانیه، مراجعه نمودند. خارج کردن دندان‌های غیرقابل حفظ و کاشت ۱۴ ایمپلنت در هر دو فک، تحت سدیشن و در یک جلسه جراحی انجام گرفت و درمان با تحویل ۲۴ واحد روکش ثابت بر پایه ایمپلنت به پایان رسید.
خلاصه‌ی کیس درمانی
| بیمار | خانم ۶۵ ساله با فوبیای شدید دندانپزشکی |
|---|---|
| شکایت اصلی بیمار | شکستگی دندان‌های فک بالا، کاهش شدید توانایی جویدن و ناتوانی در لبخند زدن با اعتمادبه‌نفس |
| تشخیص | دندان‌های غیرقابل حفظ در هر دو فک؛ کاندید بازسازی کامل دهان (Full-Mouth Rehabilitation) |
| جراحی | تحت سدیشن؛ خارج کردن دندان‌ها و کاشت ۱۴ ایمپلنت UV Active (۷ ایمپلنت در هر فک) در یک جلسه |
| دوره ترمیم | حدود سه ماه (استئواینتگریشن) |
| مرحله پروتزی | قالب‌گیری با اسکنر داخل دهانی، طراحی و ساخت به روش CAD/CAM |
| نتیجه نهایی | ۲۴ واحد روکش ثابت بر پایه ایمپلنت در دو فک |
معرفی بیمار
بیمار خانم ۶۵ ساله بودند که با فوبیای شدید دندانپزشکی و نگرانی جدی از انجام درمان‌های دندانپزشکی مراجعه نمودند. شکایت اصلی ایشان شامل شکستگی دندان‌های فک بالا، کاهش شدید توانایی جویدن و ناتوانی در لبخند زدن با اعتمادبه‌نفس بود.
در چنین شرایطی، مشکل تنها به جنبه‌ی ظاهری محدود نمی‌شود. کاهش توانایی جویدن می‌تواند انتخاب مواد غذایی را محدود کند و ناخرسندی از ظاهر لبخند نیز بر روابط اجتماعی و کیفیت زندگی اثر می‌گذارد.
تشخیص: دندان‌های غیرقابل حفظ و ضرورت بازسازی کامل دهان
در بررسی‌های انجام‌شده مشخص شد دندان‌های باقی‌مانده نیز از شرایط مناسبی برای حفظ برخوردار نیستند و امکان بازسازی قابل پیش‌بینی آن‌ها وجود ندارد. بنابراین، بیمار کاندید بازسازی کامل دهان با ایمپلنت‌های دندانی در هر دو فک تشخیص داده شد. در بازسازی کامل دهان، عملکرد جویدن، زیبایی لبخند و هماهنگی دندان‌ها در هر دو فک به‌صورت یکپارچه بازسازی می‌شود.
همچنین در این کیس، وجود فوبیا یکی از عوامل مهم در طراحی طرح درمان بود و لازم بود جراحی به شکلی انجام شود که اضطراب بیمار تا حد امکان کنترل شود.
طرح درمان
با توجه به نزدیک بودن مراسم ازدواج فرزند بیمار و اهمیت بازگشت سریع‌تر عملکرد و ظاهر دندان‌ها، یک برنامه‌ی درمانی فشرده و مرحله‌بندی‌شده برای ایشان در نظر گرفته شد. هدف نهایی، بازسازی کامل دندان‌های هر دو فک و دستیابی به نتیجه‌ای پایدار از نظر عملکرد، زیبایی و کیفیت زندگی بود.
در این طرح، از ایمپلنت‌های UV Active با هدف کمک به تسریع فرایند استئواینتگریشن (جوش‌خوردن ایمپلنت با استخوان) استفاده شد. همچنین با توجه به فوبیای بیمار، جراحی کاشت ایمپلنت تحت سدیشن (آرام‌بخشی کنترل‌شده) انجام گرفت تا اضطراب و ترس بیمار در طول درمان کنترل شود.
لازم به ذکر است که این طرح برای همه‌ی بیماران قابل تعمیم نیست. امکان انجام جراحی گسترده در یک جلسه، انتخاب نوع ایمپلنت و استفاده از سدیشن به وضعیت استخوان، سلامت عمومی بیمار و نتایج ارزیابی‌های بالینی و تصویربرداری بستگی دارد.
مراحل درمان
۱. انجام جراحی تحت سدیشن
با توجه به شرایط روحی بیمار، جراحی تحت سدیشن انجام شد تا فرایند درمان با کنترل بهتر اضطراب و همکاری مناسب بیمار پیش برود. در سدیشن، با استفاده از داروهای آرام‌بخش و تحت پایش، سطح اضطراب بیمار کاهش می‌یابد؛ این روش با بیهوشی عمومی متفاوت است و نوع و عمق آن بسته به شرایط هر بیمار تعیین می‌شود.
۲. خارج کردن دندان‌های غیرقابل حفظ
دندان‌های باقی‌مانده که امکان حفظ آن‌ها وجود نداشت، در همان جلسه‌ی جراحی خارج شدند و بستر استخوانی برای کاشت ایمپلنت‌ها آماده گردید.
۳. کاشت هم‌زمان ۱۴ ایمپلنت
در همان جلسه، ۷ ایمپلنت در فک بالا و ۷ ایمپلنت در فک پایین کاشته شد. به این ترتیب، بخش اصلی جراحی بازسازی هر دو فک در یک جلسه انجام گرفت و بیمار وارد مرحله‌ی ترمیم و جوش‌خوردن ایمپلنت‌ها شد. برای بیماری با فوبیای دندانپزشکی، تجمیع مراحل اصلی جراحی در یک جلسه موجب شد نیاز به چندین جلسه‌ی جراحی جداگانه کاهش یابد.
۴. دوره‌ی استئواینتگریشن
پس از جراحی، دوره‌ی حدود سه‌ماهه‌ی استئواینتگریشن طی شد تا ایمپلنت‌ها با استخوان فک یکپارچه شوند و شرایط لازم برای ساخت ترمیم‌های نهایی فراهم گردد. در این فرایند، استخوان به‌تدریج به سطح ایمپلنت متصل می‌شود و آن را به تکیه‌گاهی پایدار برای روکش‌های نهایی تبدیل می‌کند.
۵. قالب‌گیری دیجیتال
پس از تکمیل دوره‌ی ترمیم، قالب‌گیری با استفاده از اسکنر داخل دهانی انجام شد. اسکنر داخل دهانی به‌جای مواد قالب‌گیری سنتی، تصویر سه‌بعدی دقیقی از ایمپلنت‌ها و بافت‌های دهان تهیه می‌کند؛ کاشت دندان دیجیتال معمولاً برای بیماران، به‌ویژه بیماران مضطرب، تجربه‌ی راحت‌تری است. داده‌های دیجیتال حاصل از اسکن برای طراحی دقیق ترمیم‌های نهایی به کار رفت.
۶. طراحی و ساخت به روش CAD/CAM
روکش‌های نهایی با استفاده از فناوری CAD/CAM طراحی و ساخته شدند. استفاده از فرایند دیجیتال امکان طراحی دقیق‌تر ترمیم‌ها و هماهنگی بهتر آن‌ها با شرایط دهان و ساختار فکی بیمار را فراهم کرد.
۷. تحویل ۲۴ واحد روکش ثابت بر پایه ایمپلنت
در مرحله‌ی نهایی، ۲۴ واحد روکش ثابت بر پایه ایمپلنت (۱۲ واحد در هر فک، بر پایه‌ی ۷ ایمپلنت در همان فک) برای بازسازی هر دو فک به بیمار تحویل داده شد.
مدیریت فوبیای دندانپزشکی در یک درمان گسترده
یکی از نکات مهم این کیس، مدیریت هم‌زمان نیازهای درمانی و اضطراب بیمار بود. در بیمارانی که فوبیای دندانپزشکی دارند، طراحی درمان تنها به انتخاب روش جراحی محدود نمی‌شود و تعداد جلسات، مدت هر جلسه و شیوه‌ی کنترل اضطراب نیز اهمیت پیدا می‌کند.
در این کیس، سه عامل در کنار یکدیگر به کار گرفته شد: انجام جراحی تحت سدیشن، تجمیع خارج کردن دندان‌ها و کاشت ایمپلنت‌ها در یک جلسه، و استفاده از روش‌های دیجیتال در مرحله‌ی پروتزی. استفاده از سدیشن در کنار برنامه‌ریزی دقیق درمان، امکان انجام جراحی گسترده در یک جلسه را برای بیمار فراهم کرد.
نتیجه‌ی درمان
پس از تکمیل مراحل درمان، بازسازی کامل عملکردی و زیبایی دندان‌های بیمار انجام شد. مهم‌ترین نتایج این درمان عبارت بودند از:
- بازسازی عملکرد دندان‌ها در هر دو فک
- بهبود توانایی جویدن
- بازسازی زیبایی لبخند
- جایگزینی دندان‌های غیرقابل حفظ با ترمیم‌های ثابت بر پایه ایمپلنت
- بهبود کیفیت زندگی بیمار
- کنترل موفق اضطراب و فوبیای دندانپزشکی در فرایند درمان
- رضایت بیمار از نتیجه‌ی نهایی درمان
جمع‌بندی کیس
این کیس نمونه‌ای از بازسازی کامل دهان با ایمپلنت‌های دندانی در بیماری با فوبیای شدید دندانپزشکی و دندان‌های غیرقابل حفظ در هر دو فک است. خارج کردن دندان‌ها و کاشت ۱۴ ایمپلنت در فک بالا و پایین، تحت سدیشن و در یک جلسه جراحی انجام شد؛ سپس پس از دوره‌ی حدود سه‌ماهه‌ی استئواینتگریشن، قالب‌گیری دیجیتال، طراحی CAD/CAM و ساخت روکش‌ها صورت گرفت و در نهایت ۲۴ واحد روکش ثابت بر پایه ایمپلنت به بیمار تحویل داده شد.
